Bilişim ve Teknoloji Hukuku

İlk adım, içeriği yayımlayana, ondan sonuç alınamazsa içeriği barındıran yer sağlayıcıya bildirim yapmaktır; kanun bu yola "uyarı yöntemi" der (5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun m.2 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istenmesini düzenleyen 9. madde, Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildi; iptal 10 Ekim 2024'te yürürlüğe girdi. Bugün kişilik hakkına saldırı için hukuk mahkemesinden saldırının durdurulması ve tazminat istenebilir (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.25 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Şartları varsa dava sırasında ihtiyati tedbir de talep edilebilir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.389 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)).

Hakaret suçunun soruşturulması, kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâller dışında şikâyete bağlıdır (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.131 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Şikâyet süresi, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlayarak altı aydır. Hakaret suçunda bu süre, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlde iki yılı geçemez (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.73 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Paylaşımın bağlantısını, ekran görüntüsünü ve tarihini saklamak ispat için önemlidir.

Özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini düşünen kişi, doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini isteyebilir (5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun m.9/A (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Başvuruda içeriğin tam adresi (URL), ihlalin açıklaması ve kimliği ispatlayan bilgiler yer alır; eksik başvuru işleme konulmaz. Talepte bulunan kişi, talebini 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar. Hâkim 48 saat içinde karar vermezse erişim engeli kendiliğinden kalkar.

Bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek ya da orada kalmaya devam etmek suçtur (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.243 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Sistemin işleyişini bozmak, verileri silmek, değiştirmek veya başka bir yere göndermek ayrı bir suçtur (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.244 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Başkasına ait banka veya kredi kartını rızası olmadan kullanmak da suçtur (5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.245 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Bu durumlarda Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.

Güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur (5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.5 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Ancak kanunların resmî şekle veya özel bir merasime bağladığı işlemler güvenli elektronik imzayla yapılamaz. Banka teminat mektupları ve Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerinin kefalet senetleri dışındaki teminat sözleşmeleri de bu istisnaya girer. Usulüne göre güvenli elektronik imzayla oluşturulan veriler, yargılamada senet hükmündedir (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.205 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)).

Ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınarak gönderilebilir (6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.6 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Onay yazılı olarak veya elektronik iletişim araçlarıyla alınabilir; esnaf ve tacirlere önceden onay alınmadan ileti gönderilebilir. Alıcı, istediği zaman gerekçe göstermeden iletileri reddedebilir (6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.8 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Ret talebi ulaştıktan sonra gönderim üç iş günü içinde durdurulur.

Satış yapan hizmet sağlayıcı, sözleşme kurulmadan önce kendisini tanıtan güncel bilgileri alıcının kolayca ulaşabileceği şekilde sunar (6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Sözleşmenin kurulması için izlenecek teknik adımlar, sözleşme metninin saklanıp saklanmayacağı, veri girişi hatalarının düzeltilme yolu ve gizlilik kuralları da bildirilir. Ödeme bilgileri girilmeden önce toplam bedel dâhil sözleşme şartları açıkça gösterilir ve sipariş gecikmeksizin teyit edilir (6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.4 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Tüketiciye yapılan satışlarda ayrıca tüketici mevzuatındaki bilgilendirme kuralları uygulanır.

Bilgisayar programları kanunda ilim ve edebiyat eseri sayılır ve eser olarak korunur (5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.2 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Bir programa temel oluşturan düşünce ve ilkeler ise eser sayılmaz. Çalışanların işlerini görürken meydana getirdikleri eserler üzerindeki haklar, sözleşmeden veya işin mahiyetinden aksi anlaşılmadıkça işverence kullanılır (5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.18 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Bilgisayar programının kendisi patentlenebilir buluş sayılmaz (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.82 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)).

Eser sahibi mali haklarını süre, yer ve içerik bakımından sınırlı ya da sınırsız olarak devredebilir veya yalnızca kullanma yetkisi (lisans) verebilir (5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.48 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı olması ve konusu olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır (5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.52 (Resmî metin, yeni sekmede açılır)). Bu nedenle çoğaltma, yayma, işleme gibi hakların sözleşmede tek tek yazılması önemlidir. Kaynak kodun teslimi gibi konular da sözleşmede ayrıca düzenlenebilir.